Morgen begint met anders kijken

De Muhka-collectie bij Antwerp Symphony Orchestra

Hoe bepaalt onze blik de wereld die we voor ons zien? Kunstenaar Anne-Mie Van Kerckhoven en curator Jan De Vree brengen rond die vraag werk van tien kunstenaars uit de Muhka-collectie samen. De presentatie is te zien in het Elisabeth Center, de business lounge van de Koningin Elisabethzaal, en sluit aan bij Morgen, het nieuwe seizoen van Antwerp Symphony Orchestra.

Met Morgen verkent het orkest een toekomst die begint bij aandacht voor elkaar, de wereld rondom ons en nieuwe perspectieven. De kunstwerken voegen daar een eigen manier van kijken aan toe.

Vertrekpunt is Attributen en Substantie (1993) van Anne-Mie Van Kerckhoven. In dit schilderij komen lichaam, ruimte, beeld en taal samen. Een geïmproviseerde stellage waarop een naaktmodel poseerde tijdens een tekenles, wordt gecombineerd met interieurs, vrouwelijke figuren en woorden als shape and control en barriers and openings. De blauwe plexiglazen platen werden eerst verbrijzeld en daarna opnieuw verlijmd.

Die spanning tussen controle en opening loopt door de hele presentatie. Gordon Matta-Clark snijdt letterlijk openingen in een bestaand gebouw. ORLAN gebruikt haar eigen lichaam om de publieke ruimte opnieuw te meten. Hugo Roelandt laat zien hoe een kader bepaalt hoe we naar een lichaam kijken. Charline Tyberghein maakt het vertrouwde net vreemd genoeg om opnieuw te moeten kijken. Bij Panamarenko komen wetenschappelijke theorie en verbeelding samen in een speculatief universum.

De tien kunstwerken laten zien hoe onze blik wordt gevormd. De ruimtes waarin we ons bewegen, de beelden die we herkennen en de structuren die we vanzelfsprekend vinden, sturen mee hoe we de wereld begrijpen. Wie die structuren verschuift, maakt ruimte voor een andere blik.

Daar raken de werken aan het seizoensthema Morgen. Ze geven geen vaststaand beeld van de toekomst. Ook Antwerp Symphony Orchestra kiest voor een houding die ruimte laat voor wat nog kan ontstaan. Misschien begint een mildere toekomst wel bij de vraag of we anders kunnen leren kijken.

Een collectie krijgt nieuwe betekenissen

In het Elisabeth Center komen de werken terecht in een omgeving waar muziek en luisteren centraal staan. Werk van Nel Aerts, Gordon Matta-Clark, Michèle Matyn, Lieven Nollet, ORLAN, Panamarenko, Hugo Roelandt, Charline Tyberghein, Raoul Van den Boom en Anne-Mie Van Kerckhoven voegt zo een andere manier van denken toe aan het seizoensthema.

Voor het Muhka laat deze presentatie zien hoe een collectie nieuwe betekenissen krijgt wanneer werken in een andere context worden getoond. De collectie is geen vaststaand geheel, maar een publieke bron die telkens opnieuw verbindingen aangaat met kunstenaars, publiek, stad en samenleving. Door samen te werken delen we kennis, kunstwerken en perspectieven.

Morgen wordt daarmee ook een oefening in kijken: naar wat er is, naar wat kan verschuiven en naar wat nog niet zichtbaar is.